- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Bạch (chữ Hán: 李白; 701 - 762), biểu tự Thái Bạch (太白), hiệu Thanh Liên cư sĩ (青莲居士), là một trong những nhà thơ theo chủ nghĩa lãng mạn nổi tiếng nhất thời Thịnh Đường nói riêng và Trung Hoa nói chung.
Suốt cuộc đời của mình, ông được tán dương là một thiên tài về thi ca, người đã mở ra một giai đoạn hưng thịnh của thơ Đường. Ông cùng người bạn Đỗ Phủ trở thành hai biểu tượng thi văn lỗi lạc không chỉ trong phạm vi nhà Đường, mà còn trong toàn bộ lịch sử Trung Hoa, thậm chí toàn bộ khu vực Đông Á đồng văn. Do sự lỗi lạc của mình, ông được hậu bối tôn làm Thi Tiên (詩仙) hay Thi Hiệp (詩俠). Giới thi nhân bấy giờ thì rất kính nể tài uống rượu làm thơ bẩm sinh, nên gọi Lý Bạch là Tửu Tiên (酒仙) hay Trích Tiên Nhân (谪仙人). Hạ Tri Chương gọi ông là Thiên Thượng Trích Tiên (天上謫仙).

- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Bân (tiếng Trung: 李彬; ? - 1422), tự là Chất Văn (質文)) là một võ tướng của nhà Minh. Lý Bân từng giữ chức tổng binh quân đội Minh tại Đại Việt suốt từ năm 1417 đến năm 1422. Tổng binh trước Lý Bân là Trương Phụ và sau Lý Bân là Vương Thông.
- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Bằng (chữ Hán giản thể: 李鹏; phồn thể: 李鵬; latin hóa: Li Peng) sinh ngày 20 tháng 10 năm 1928 là Thủ tướng thứ tư của Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ năm 1987 đến năm 1998; Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc từ năm 1998 đến năm 2003. Vào thập kỷ những năm 90 của thế kỷ XX, Lý Bằng là nhân vật quyền lực thứ hai trong Đảng Cộng sản Trung Quốc sau Tổng Bí thư Giang Trạch Dân. Ông là Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc từ năm 1987 cho đến năm 2002, và đến năm 2003 thì nghỉ hưu. Ông thuộc lớp lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc thế hệ thứ ba.
Lý Bằng sinh ra tại Thượng Hải, quê gốc ở Thành Đô, thủ phủ của tỉnh Tứ Xuyên. Ông là con trai của nhà văn Lý Thạc Huân, một trong những nhà cách mạng đầu tiên của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông đã mồ côi cha lúc mới 3 tuổi. Ông là con nuôi của Chu Ân Lai. Năm 1945 khi 17 tuổi, gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc.

- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Bảo Thần (chữ Hán: 李寶臣, 718 - tháng 6 năm 781), nguyên quán ở Phạm Dương, tên thật là Trương Trung Chí (張忠誌), còn gọi là Trương Bảo Thần (張寶臣) hay An Trung Chí (安忠志),, tên tự là Vi Phụ (為輔), tước hiệu Lũng Tây vương (隴西王), là tiết độ sứ Thành Đức thời nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc. Ông từng đi theo tướng phản loạn An Lộc Sơn chống lại nhà Đường, sau quy hàng triều đình, được giữ chức Tiết độ sứ ở Thành Đức. Trong thời gian tại trấn, ông ra sức củng cố thế lực riêng, từng bước li khai triều đình, mở đầu cho nạn phiên trấn cát cứ về sau mà ba trấn Thành Đức cùng Ngụy Bác và Lư Long là lớn mạnh nhất. Lúc sắp qua đời (781), ông tự ý truyền chức Tiết độ sứ cho con là Lý Duy Nhạc nhưng triều đình nhà Đường không công nhận và đem quân thảo phạt, dẫn đến loạn tứ trấn và đỉnh cao là Sự biến Phụng Thiên (784).

- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Nam Đường Liệt Tổ (南唐烈祖) (d. 943), cũng gọi là Nam Đường Tiền Chủ (南唐前主) hay Nam Đường Cao Đế (南唐高帝), húy danh là Lý Biện (李昪), hay Lý Thăng, nguyên danh là Từ Tri Cáo (徐知誥), là người thành lập ra nước Nam Đường, một trong những nước thành công nhất trong Thập quốc của thời Ngũ đại Thập quốc (907-960).
Lý Biện là con nuôi của Dương Hành Mật, người thành lập nước Ngô, nhưng sau đó ông lại được tướng Từ Ôn nhận làm con nuôi và đổi tên ông thành Từ Tri Cáo.

- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Long Bồ (chữ Hán: 李龍菩, ? - ?) là một hoàng tử của nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ của Vua Lý Thái Tổ. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Khai Quốc Vương năm 1013, đóng tại phủ Trường Yên, tức vùng đất kinh đô Hoa Lư trước thời Lý. Khi vua Thái Tổ mất, Lý Thái Tông chuẩn bị lên ngôi, các hoàng tử khác kéo quân về gây nên loạn tam vương sử sách ghi nhận ông là người ngoài cuộc, vì thế mà sau này ông được Lý Thái Tông giao trấn thủ đô cũ Hoa Lư đến hết cuộc đời.
- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Nam Đế (chữ Hán: 李南帝; 503–548), húy là Lý Bí hoặc Lý Bôn (李賁) (xem mục Tên gọi bên dưới), là vị vua đầu tiên của nhà Tiền Lý và nước Vạn Xuân.
- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Nhân Tông (chữ Hán: 李仁宗; 22 tháng 2 năm 1066 – 15 tháng 1 năm 1128) là vị hoàng đế thứ tư của nhà Lý nước Đại Việt. Ông trị vì từ năm 1072 đến năm 1128, tổng cộng 55 năm. Ông được xem là vị vua có thời gian ở ngôi lâu nhất trong lịch sử Việt Nam.
Là con trai trưởng của Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông lên kế ngôi khi mới 7 tuổi. Với sự phụ chính của thái hậu Ỷ Lan, thái sư Lý Đạo Thành và thái úy Lý Thường Kiệt, nhà vua đã củng cố được sự vững mạnh của Đại Việt. Ông khuyến khích nền giáo dục-khoa cử Nho học thông qua các biện pháp như mở khoa thi đầu tiên trong lịch sử khoa bảng Việt Nam (1072) và xây dựng trường Quốc tử giám (1076). Ngoài ra, Lý Nhân Tông còn cải cách quan chế, khởi xướng việc đắp đê ngăn lũ, và mở rộng luật cấm giết trâu để phát triển nông nghiệp.

- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Cao Tông (chữ Hán: 李高宗, 1173–1210), là vị Hoàng đế thứ bảy của nhà Lý, cai trị từ năm 1175 đến năm 1210.

- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Chiêu Hoàng (chữ Hán: 李昭皇; Tháng 9, 1218 - Tháng 3, 1278), còn gọi là Lý Phế hậu (李廢后) hay Chiêu Thánh hoàng hậu (昭聖皇后), vị Hoàng đế thứ 9 và cuối cùng của triều đại nhà Lý từ năm 1224 đến năm 1225. Trong lịch sử Việt Nam, bà là vị Nữ hoàng đầu tiên và duy nhất, đặc biệt hơn là được chính Phụ hoàng Lý Huệ Tông ra chỉ truyền ngôi, dù bên trong là sự sắp đặt đầy cưỡng ép của Điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ, hiện đang nắm quyền lực trong triều.
Năm 1225, Chiêu Hoàng được Trần Thủ Độ sắp xếp nhường ngôi cho Trần Thái Tông, triều đại nhà Lý cai trị Đại Việt hơn 200 năm đã chính thức kết thúc. Sau khi nhượng vị, Chiêu Hoàng trở thành Hoàng hậu của Thái Tông cho đến khi bị phế truất vào năm 1237, vì bấy giờ bà không sinh được con nối dõi. Hiển Từ Thuận Thiên hoàng hậu, người kế vị ngôi Hoàng hậu sau đó, chính là chị ruột của bà.

- Chi tiết
- Danh mục: Nhân Vật Lịch Sử
Lý Công Bình (chữ Hán: 李公平, ? - ?) là một tướng lĩnh, đại thần nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Ông có công đánh bại hai cuộc tấn công của quân đội Chân Lạp (Đế quốc Khmer hay vương triều Angkor) vào năm 1128 và 1137, thời vua Lý Thần Tông.