Lý Long Bồ (chữ Hán: 李龍菩, ? - ?) là một hoàng tử của nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ của Vua Lý Thái Tổ. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Khai Quốc Vương năm 1013, đóng tại phủ Trường Yên, tức vùng đất kinh đô Hoa Lư trước thời Lý. Khi vua Thái Tổ mất, Lý Thái Tông chuẩn bị lên ngôi, các hoàng tử khác kéo quân về gây nên loạn tam vương sử sách ghi nhận ông là người ngoài cuộc, vì thế mà sau này ông được Lý Thái Tông giao trấn thủ đô cũ Hoa Lư đến hết cuộc đời.
Xuất thân
Hoàng tử Lý Long Bồ và thái tử Lý Phật Mã là 2 người con trai của Lý Thái Tổ được nhắc đến nhiều trong cuốn Đại Việt sử ký toàn thư. Ông là Hoàng tử được giao trấn thủ Hoa Lư khi chưa đầy 13 tuổi, việc được ban thực ấp không thấy nhắc tới ở các hoàng tử khác của Lý Thái Tổ trong chính sử.
Các nhà nghiên cứu lịch sử dựa theo các truyền thuyết, thần phả hán nôm ở cố đô Hoa Lư khẳng định Lý Long Bồ cùng Lý Phật Mã có chung mẹ là Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân, Bà nguyên là công chúa con gái Lê Đại Hành và Thái hậu Dương Vân Nga[1].[2][3] vì hai ông đều được sinh ra khi Lý Thái Tổ đang đương chức Phò mã Điện tiền chỉ huy sứ, bảo vệ cấm thành kinh đô Hoa Lư thời Tiền Lê, chưa thể có nhiều vợ.
Căn cứ vào năm sinh người anh trưởng Lý Phật Mã (1000) và năm phong vương cùng hành trạng của Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân thì năm sinh của ông chỉ có thể sau năm 1000 vài năm.
Trấn thủ đô cũ
Đại Việt sử ký toàn thư ngoài việc chép Lý Phật Mã là con trưởng của Lý Thái Tổ còn cho biết thời điểm phong Hoàng tử Lý Bồ làm Khai Quốc Vương, đóng ở phủ Trường Yên vào thời điểm tháng 6 năm 1013, thời điểm đó ông chưa tới 13 tuổi.[4] Điều này hoàn toàn phù hợp với vai trò giúp con cai trị phủ Trường Yên của Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân như các thần tích, truyền thuyết ở cố đô Hoa Lư đã cho biết.
Năm 1024, sử chép Lý Thái Tổ xuống chiếu cho Khai Thiên Vương [Phật Mã] đi đánh Phong Châu, Khai Quốc Vương [Long Bồ] đi đánh châu Đô Kim, tức vùng đất Tuyên Quang ngày nay.
Đại việt sử ký toàn thư cũng chép sự kiện năm 1044, thuyền Lý Thái Tông đi chinh phạt Chiêm Thành về dừng ở phủ Trường Yên thì "có rồng vàng hiện ở thuyền ngự", báo hiệu điềm lành.
Được thờ ở phủ Đông Vương
Khai Quốc Vương Lý Long Bồ được thờ ở di tích phủ Đông Vương (cố đô Hoa Lư) cùng với người bác ruột của mình là Hoàng tử Lê Ngân Tích con vua Lê Đại Hành.
Một di tích khác là phủ Vườn Thiên thuộc cố đô Hoa Lư cũng có bài vị phối thờ ông cùng người bác là con cả vua Lê Đại Hành, tức thái tử Lê Long Thâu.
Đại Thắng Minh hoàng hậu (chữ Hán: 大勝明皇后; ? - 1000), dã sử xưng gọi Dương Vân Nga (楊雲娥), là Hoàng hậu của 2 vị Hoàng đế thời kỳ đầu lập quốc trong Lịch sử Việt Nam là Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành. Bà đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc chuyển giao quyền lực từ nhà Đinh sang nhà Tiền L...
Lê Đại Hành (chữ Hán: 黎大行; 941 – 1005), húy là Hoàn (桓), là vị hoàng đế sáng lập nhà Tiền Lê nước Đại Cồ Việt, trị vì nước Đại Cồ Việt 24 năm,băng tại điện Trường Xuân, Hoa Lư, thọ 65 tuổi.
Vua quê ở Ái châu (Thanh Hóa), làm quan cho nhà Đinh dưới thời vua Đinh Bộ Lĩnh, đến chức Thập đạo tướng quâ...
Lê Thị Phất Ngân (chữ Hán: 黎氏佛銀) là một trong những Hoàng hậu đầu tiên của triều đại nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Bà nguyên là công chúa con vua Lê Đại Hành, sau là vợ vua Lý Thái Tổ và trở thành mẹ vua Lý Thái Tông.
Cuộc đời của bà được biết đến nhiều hơn qua các thần tích, thần phả ở các di tí...
Lý Long Bồ (chữ Hán: 李龍菩, ? - ?) là một hoàng tử của nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ của Vua Lý Thái Tổ. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Khai Quốc Vương năm 1013, đóng tại phủ Trường Yên, tức vùng đất kinh đô Hoa Lư trước thời Lý. Kh...
Lý Thái Tông (chữ Hán: 李太宗; 29 tháng 7, 1000 – 3 tháng 11, 1054), là vị hoàng đế thứ hai của triều đại nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, cai trị trong 26 năm (1028 - 1054). Ông được đánh giá là một vị hoàng đế tài giỏi, thời đại của ông được xem là khởi đầu sự thịnh vượng của nhà Lý.
Thái Tông hoàng ...
Lý Thái Tổ (chữ Hán: 李太祖; 8 tháng 3 năm 974 – 31 tháng 3 năm 1028), tên thật là Lý Công Uẩn (李公蘊), là vị hoàng đế sáng lập nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, trị vì từ năm 1009 đến khi qua đời vào năm 1028.
Xuất thân là một võ quan cao cấp dưới triều nhà Tiền Lê, năm 1009, nhân khi vị vua cuối cùng củ...
Lý Thái Tông (chữ Hán: 李太宗; 29 tháng 7, 1000 – 3 tháng 11, 1054), là vị hoàng đế thứ hai của triều đại nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, cai trị trong 26 năm (1028 - 1054). Ông được đánh giá là một vị hoàng đế tài giỏi, thời đại của ông được xem là khởi đầu sự thịnh vượng của nhà Lý.
Thái Tông hoàng ...
Nhà Lý hoặc Lý triều (Hán-Nôm: 家李 • 李朝, nhà Lý • Lý triều), là một triều đại trong lịch sử Việt Nam. Triều đại này bắt đầu khi Lý Công Uẩn lên ngôi vào tháng 10 âm lịch năm 1009, sau khi giành được quyền lực từ tay nhà Tiền Lê. Triều đại này trải qua 9 vị hoàng đế và chấm dứt khi Lý Chiêu Hoàng, lúc...
Phủ Vườn Thiên (còn gọi là đền thờ hoàng tử Lê Long Thâu hay phủ Kình Thiên Vương) là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của khu di tích cố đô Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Phủ Vườn Thiên nằm cách trung tâm khu di tích cố đô Hoa Lư 600m, gần với đền thờ Công chúa Phất Kim (...