Đặng Công Chất (chữ Hán: 鄧公質, 16211 hay 16222 - 1683), người làng Phù Đổng, huyện Tiên Du, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc (nay thuộc xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội). Nguyên quán của ông là xã Thái Bát, huyện Bất Bạt (nay thuộc xã Tòng Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội)2 . Đỗ trạng nguyên khoa Tân Sửu, niên hiệu Vĩnh Thọ thứ 4 (1661) thời vua Lê Thần Tông23 .
Sự nghiệp
Tháng 3 âm lịch năm Cảnh Trị thứ 3, Ất Tỵ 1665, đời vua Lê Huyền Tông, ông khi đó đang là Hàn lâm viện thị giảng được thăng làm Công bộ hữu thị lang4 . Năm 1670 ông khi đó đang làm Lại bộ hữu thị lang4 đã cùng Lễ bộ tả thị lang Nguyễn Quốc Khôi vào hầu kinh điện. Tháng 9 âm lịch năm 1671 ông cùng Binh bộ tả thị lang Lê Sĩ Triệt khảo xét các nha môn trong ngoài. Tháng 7 âm lịch năm Vĩnh Trị thứ nhất (Bính Thìn, 1676), sau khi Lê Hy Tông lên ngôi ông được phong làm Lại bộ tả thị lang4 .
Tháng 8 năm 1677, Đinh Văn Tả đem quân đánh phá được Mạc Kính Vũ ở Cao Bằng, Kính Vũ chạy sang Long Châu, đồ đảng còn lại đều tan vỡ. Sau triều đình nhà Lê cho triệu Đinh Văn Tả về, dùng Đặng Công Chất thay thế và để Tuấn Hòa ở lại giữ chức tham trấn. Tuy nhiên, trong thời gian trấn thủ Cao Bằng, ông bị nha lại và dân chúng tố cáo, phải triệu về triều, triều đình bổ Lê Hải lên thay5 .
Tháng giêng năm Chính Hòa thứ 3 (Nhâm Tuất, 1682) Thân Toàn và ông sang nhà Thanh dâng lễ tuế cống, nhân tiện cáo phó về việc Lê Huyền Tông mất và xin phong tước5 .
Các tài liệu khác còn ghi:
Danh sách trạng nguyên: Làm quan đến Thượng thư bộ Binh, bộ Hình. Lúc mất được tặng Thiếu bảo, tước bá1 .
Chú giải cho Văn bia số 42 tại Văn miếu Hà Nội của Viện nghiên cứu Hán-Nôm: Ông giữ các chức quan, như Tham tụng, Thượng thư Bộ Hình và được cử đi sứ (năm 1682) sang nhà Thanh (Trung Quốc). Lúc mất được tặng Thái bảo, Thượng thư bộ Lại, tước bá2 .
Ghi chú
^ aăDanh sách trạng nguyên
^ aăâbVăn miếu Hà Nội: Văn bia số 42
^Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Tục Biên - Quyển XVIII: Kỷ Nhà Lê: Thần Tông Uyên hoàng đế (hạ)
^ aăâĐại Việt Sử Ký Bản Kỷ Tục Biên Quyển XIX Kỷ Nhà Lê: Huyền Tông tới Hy Tông
^ aăKhâm định Việt sử thông giám cương mục: Quyển 34
Lê Huyền Tông (chữ Hán: 黎玄宗, 1654 – 1671), tên thật là Lê Duy Vũ (黎維禑), tên khác là Lê Duy Hi (黎維禧), là vị hoàng đế thứ tám của nhà Lê trung hưng, trong lịch sử Việt Nam. Mẹ đẻ là hoàng hậu Phạm Thị Ngọc Hậu.
Việc Lê Huyền Tông lên ngôi được sách "Đại Việt sử ký toàn thư" chép như sau: "Tháng 9 (n...
Lê Thần Tông (chữ Hán: 黎神宗; 1607 – 1662; trị vì: 1619 – 1643 và 1649 – 1662), tên húy là Lê Duy Kỳ (黎維祺), là vị hoàng đế thứ sáu của nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Ông cũng là vị Vua Việt Nam duy nhất hai lần lên ngôi, có đến 4 người con đều làm vua và là vị vua Việt Nam đầu tiên lấy vợ p...
Mạc Kính Vũ (chữ Hán: 莫敬宇) là vua nhà Mạc thứ 10 và là vua cuối cùng thời hậu kỳ, khi đã rút lên Cao Bằng. Nguyên quán cha Mạc Kính Khoan là người xã Cao Đôi, huyện Bình Hà (nay là thôn Long Động, xã Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, Việt Nam)....
Nhà Lê sơ hay Lê sơ triều (chữ Nôm: 家黎初, chữ Hán: 初黎朝), là giai đoạn đầu của triều đại nhà Hậu Lê, một triều đại quân chủ chuyên chế trong lịch sử Việt Nam, được thành lập sau khi Lê Lợi phát động khởi nghĩa Lam Sơn đánh bại quân đội nhà Minh. Ông đổi tên Giao Chỉ (交阯), vốn tồn tại trong thời gian n...
Nhà Thanh (tiếng Mãn Châu: daicing gurun; tiếng Mông Cổ: Манж Чин Улс; chữ Hán: 清朝; bính âm: Qīng cháo; Wade-Giles: Ch'ing ch'ao; âm Hán-Việt: Thanh triều) là một triều đại do dòng họ Ái Tân Giác La (Aisin Gioro) ở Mãn Châu thành lập. Khi đó, Mãn Châu là một địa danh nằm tại phía bắc bán đảo Triều ...
Gia Lâm là một huyện ngoại thành phía đông của thành phố Hà Nội, cách trung tâm thành phố 8 km về phía Đông. Đây là cửa ngõ phía đông của thủ đô để đi sang các tỉnh thành phía Đông như Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên......
Hà Nội là thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và cũng là kinh đô của hầu hết các vương triều phong kiến Việt trước đây. Do đó, lịch sử Hà Nội gắn liền với sự thăng trầm của lịch sử Việt Nam qua các thời kỳ. Hà Nội là thành phố lớn nhất Việt Nam về diện tích, đồng thời cũng là địa phươ...